Nghệ nhân Nhân dân · Phục dựng men gốm cổ Việt
Trần Độ
Hậu duệ đời thứ 18 của một dòng họ làm gốm, nghệ nhân Trần Độ dành hơn nửa thế kỷ để nghiên cứu và phục dựng men gốm cổ Việt.
hơn 50 năm
theo nghề
Đời thứ 18
gắn với gốm
1957
năm sinh
Cuộn để mở các chương ↓
Chương I · Gốc nghề
Một cuộc đời lớn lên cùng đất và lửa
“Nhất dáng, nhì men, thứ ba là tích và cuối cùng là họa.”
Chìa khóa đọc một tác phẩm gốm
Trong lời nghệ nhân, đây không phải một bảng xếp hạng cứng nhắc mà là trình tự để nhìn sâu vào tác phẩm: từ hình thể bên ngoài đến thần sắc, câu chuyện và dấu tay người vẽ.
一
NHẤT
Dáng
Là hình khối, tỷ lệ và đường nét của đồ gốm. Một dáng đẹp phải cân bằng, phù hợp công năng và có khí chất riêng ngay cả khi chưa phủ men hay trang trí.
二
NHÌ
Men
Là lớp khoáng phủ trên bề mặt, biến đổi qua nhiệt độ và môi trường lò nung. Men tạo màu sắc, độ sâu, độ bóng và thần sắc khó lặp lại của tác phẩm.
三
THỨ BA
Tích
Là đề tài và lớp nghĩa được gửi vào hình tượng: hoa sen, tứ quý, rồng phượng, cảnh sinh hoạt hay điển tích. Tích giúp tác phẩm mang ký ức và thông điệp văn hóa.
四
CUỐI CÙNG
Họa
Là cách bố cục và thể hiện bằng nét vẽ, mảng màu, độ đậm nhạt. Họa cho thấy nhịp tay, sự tinh tế và phong cách riêng của người nghệ nhân.
Dáng làm nên cốt cách · Men tạo thần sắc · Tích trao ý nghĩa · Họa lưu dấu bàn tay.
Hậu duệ đời thứ 18 của một dòng họ làm gốm, nghệ nhân Trần Độ dành hơn nửa thế kỷ để nghiên cứu và phục dựng men gốm cổ Việt. Tri thức nghề đến từ gia đình, từ quan sát những người thợ đi trước và từ kinh nghiệm được tích lũy qua mỗi mẻ lò.
Trong lịch sử Bát Tràng, gia đình vừa là nơi sản xuất, vừa là trường học nghề. Người học bắt đầu từ việc nhỏ, hiểu tính đất và kỷ luật của lửa trước khi được tự tay hoàn thiện một tác phẩm.
Chương II · Học và làm nghề
Tri thức được hình thành qua thời gian
01·1967
Bắt đầu học nghề từ năm 10 tuổi trong gia đình và từ các bậc thợ của làng.
02·1975
Làm việc tại xí nghiệp gốm sứ Bát Tràng, tích lũy kỹ thuật sản xuất và kinh nghiệm lò nung.
03·1989
Mở lò riêng, chuyển trọng tâm từ gốm gia dụng sang nghiên cứu men cổ.
04·1990–2010
Đọc tư liệu, khảo sát hiện vật và thực hiện hàng trăm lần thử lửa để tìm lại sắc men Việt.
05·2016
Được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.
06·Hôm nay
Tiếp tục sáng tác, nghiên cứu và truyền dạy kinh nghiệm cho thế hệ sau.
Chương III · Dấu ấn nghề
Những điều làm nên tên tuổi
Mỗi nghệ nhân được nhận biết bằng một hệ kỹ thuật, thẩm mỹ và quan niệm riêng, nhưng luôn đặt trên nền tri thức chung của làng.
01
Men hoa lam
Kết tinh giữa kỹ thuật truyền nghề, quá trình thử nghiệm và cảm nhận riêng của người nghệ nhân.
02
Men ngọc
Kết tinh giữa kỹ thuật truyền nghề, quá trình thử nghiệm và cảm nhận riêng của người nghệ nhân.
03
Men hoa nâu
Kết tinh giữa kỹ thuật truyền nghề, quá trình thử nghiệm và cảm nhận riêng của người nghệ nhân.
04
Men độc sắc
Kết tinh giữa kỹ thuật truyền nghề, quá trình thử nghiệm và cảm nhận riêng của người nghệ nhân.
Chương IV · Tác phẩm tiêu biểu
Nơi câu chuyện trở thành hình và sắc
Chương V · Sự kiện & dấu mốc
Từ xưởng gốm đến đời sống văn hóa
2004·01
Tác phẩm phục vụ Hội nghị cấp cao ASEM-5.
2005·02
Gốm được lựa chọn trong hoạt động quà tặng ngoại giao.
2016·03
Đón nhận danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.
Hiện nay·04
Tham gia giới thiệu, bảo tồn và trao truyền nghề gốm Bát Tràng.
Chương VI · Gặp người giữ lửa
Liên hệ và tìm hiểu không gian sáng tác
Thông tin thăm xưởng cần được xác nhận trước để phù hợp lịch làm nghề và hoạt động của nghệ nhân.
- Địa điểm
- Xã Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội
- Điện thoại
- 024 3687 8888
- portal@battrang.vn